Bouw & vastgoed·Architectenweb·3 uur geleden

Vernieuwing foyers Grote Zaal TivoliVredenburg bekroond als Interieur van het Jaar 2026

Tijdens de feestelijke uitreiking van de Architectenweb Awards 2026, op woensdagavond 4 november in het Keilepand in Rotterdam, is de vernieuwing van de foyers rond de Grote Zaal van TivoliVredenburg bekroond als Interieur van het Jaar 2026. De vernieuwing is in opdracht van TivoliVredenburg ontworpen door Architectencollectief deMunnik-deJong-Steinhauser met Mae Engelgeer.Bij de grootschalige vernieuwbouw van Muziekcentrum Vredenberg tot TivoliVredenburg, ruim tien jaar geleden, ontbrak het destijds aan voldoende financiële middelen om ook de foyers rond de beroemde Grote Zaal te vernieuwen. Na ruim tien jaar van relatieve verwaarlozing, is dit onderdeel van het oorspronkelijke ontwerp van Herman Hertzberger nu naar een ontwerp van deMunnik-deJong-Steinhauser (dMdJS) alsnog vernieuwd.De opgave was daarbij tweeledig. TivoliVredenburg wilde allereerst het gezicht van de beroemde de zaal in de richting de binnenstad teruggeven. Tegelijkertijd was er de ambitie om de foyers te transformeren tot een drempelloze, gratis toegankelijke huiskamer voor Utrecht. Bij de vernieuwing hebben de architecten van architectencollectief deMunnik-deJong-Steinhauser nauw samengewerkt met Herman Hertzberger en zijn filosofie van openheid als kompas gebruikt. Daarbij is ingezet op het zoveel mogelijk behouden van het bestaande en de ruimtes met chirurgische ingrepen opnieuw te activeren.De grootste ingrepen waren het slopen van één van de acht monumentale trappen en het uitzagen van twee grote, ronde openingen in één van de betonnen stabilisatiewanden. Met een trap minder kon aan het aangrenzende Vredenburgplein een nieuwe, extra entree gemaakt worden met daarachter een nieuwe bar met baliefunctie. De extra ronde openingen in de betonnen wand zorgt voor meer doorzicht, ook naar buiten toe.De nieuwe puien richting het plein zijn door het bureau van Hertzberger ontworpen en zijn voorzien van extra transparant glas. Om de verbinding tussen binnen en buiten te versterken zijn naar ontwerp van deMunnik-deJong-Steinhauser buiten betonnen ‘poefjes’ ontworpen, als pendant van de stalen ‘poefjes’ binnen.In het interieur zijn de eiken vloeren en houten plafonds hersteld. In de zaalwand zijn opnieuw vensters aangebracht, refererend aan de taatsdeuren die hier ooit zaten. Zo is ook de visuele relatie tussen zaal en foyers, die Hertzberger ooit voor ogen had, weer in ere hersteld.Ook in de uitwerking van andere details stond steeds de relatie met het originele ontwerp centraal. Dit blijkt uit het gebruik van beton, staal en hout en is zichtbaar in de uitvoering van de vijf nieuwe bars in terrazzo en geperforeerd metaal. De lockers en meubels zijn uitgevoerd in het oorspronkelijke okoumé-multiplex.Waar de foyers geen zicht op buiten hebben, keken ze uit op een gesloten wand. Daar is nu een enorme, 600 vierkante meter grote textielwand gerealiseerd die met zijn akoestische werking voor de nodige rust zorgt en met zijn herkenbare patronen ook de oriëntatie ondersteunt. De textielwand is door deMunnik-deJong-Steinhauser ontworpen in samenwerking met textielontwerper Mae Engelgeer en het TextielLAB in Tilburg. Ook bij dit onderdeel is dankbaar gebruik gemaakt van en overlegd met Herman Hertzberger zelf.Oordeel van de juryDe jury is van mening dat de renovatie van de foyers van de Grote Zaal op een voorbeeldige wijze is aangepakt en uitgevoerd. In het ontwerp is de ruimtelijke rijkdom en sociaal-culturele betekenis van het oorspronkelijke ontwerp opnieuw zichtbaar gemaakt. De jury herkent de gedrevenheid en het geduld waarmee is ontworpen en er is gereageerd op nog bestaande elementen en kwaliteiten. Tevens ziet zij in het bereikte eindresultaat een duidelijke afspiegeling van het plezier waarmee deze uitdagende ontwerpopgave is doorlopen. Architectencollectief deMunnik-deJong-Steinhauser heeft kunnen excelleren in het spel tussen het erkennen en koesteren van uniek erfgoed en het vinden van een weer bruikbare en bij de huidige tijd passende vormgeving en uitstraling. Het was niet enkel een complexe uitgave die nauwgezet diende te worden uitgevoerd, maar ook een waarbij de dialoog en verstandhouding met de oorspronkelijke ontwerper en het cultuurhistorische erfgoed een meer dan gemiddelde rol speelden. Zo zijn deMunnik-deJong-Steinhauser erin geslaagd om voorbij een enkelvoudige reconstructie tot een inspirerende herinterpretatie te komen. Het eindresultaat is een eigentijds ontwerp dat onmiskenbaar verankerd is in het oorspronkelijke ontwerp van Hertzberger en daardoor nu een vanzelfsprekende ervaring biedt.Het grote respect voor en begrip van het werk van Hertzberger heeft het architectencollectief er niet van weerhouden ook steviger ingrepen te doen, zoals het verwijderen van een trap, het zagen van gaten in één van de betonnen schijven, en het toevoegen van de enorme akoestische textielwand. De jury heeft bewondering voor het lef dat het architectencollectief daarmee toont. Het zijn die ingrepen die het interieur nu wezenlijke nieuwe dimensies geven.De textielwand is in samenwerking met Mae Engelgeer ontworpen. Vanwege de impact van die textielwand op het interieur als geheel, wil de jury de bijdrage van de textielontwerper er extra uitlichten. In samenwerking met haar is een textielwand ontstaan die afwisselend en gelaagd is, maar tegelijkertijd uitstekend in het geheel past. Waar je voorheen aan twee zijden tegen dichte wanden aankeek, is het met de textielwand volgens de jury nu alsof je daar ook een uitzicht hebt.NominatiesIn de categorie Interieur van het Jaar nomineerde de jury dit jaar drie projecten. Naast de vernieuwing van de foyers van de Grote Zaal van TivoliVredenburg door architectencollectief deMunnik-deJong-Steinhauser, waren dat het Gerechtsgebouw Bouwdeel H door DP6 architectuurstudio en i29 architects en Tafelberg van Studio Massimo.JuryDe jury bestond dit jaar uit architect Loes Thijssen (NOAHH), architect Do Janne Vermeulen (Team V Architectuur), architect Dirk Peters (Barcode Architects), architect Laura Atsma (Fokkema Architecten), architect Tom Bergevoet (Temp.architecture.urbanism) en architect en stedenbouwkundige Jeroen Zuidgeest (Studio for New Realities).De inzendingen voor de prijs Interieur van het Jaar 2026 zijn beoordeeld op maatschappelijke relevantie, vakmanschap, innovatie, duurzaamheid en ontwerpkracht.PartnersNaast de prijs voor Interieur van het Jaar zijn op 4 november ook prijzen uitgereikt in de volgende categorieën: Woongebouw van het Jaar, Kantoorgebouw van het Jaar, Schoolgebouw van het Jaar, Zorggebouw van het Jaar en Publiek gebouw van het Jaar. Ook is de winnaar van de verkiezing voor Architect van het Jaar 2026 bekendgemaakt.De Architectenweb Awards 2026 zijn mede mogelijk gemaakt door hoofdpartners Reynaers Aluminium en Forster, en partners Rockfon, Qbiq Wall Systems, Caparol en Alucobond.