Bouw & vastgoed·Architectenweb·4 uur geleden

De Nieuwe Meent uitgeroepen tot Woongebouw van het Jaar 2026

Tijdens de feestelijke uitreiking van de Architectenweb Awards 2026, op woensdagavond 4 november in het Keilepand in Rotterdam, is woongebouw De Nieuwe Meent uitgeroepen tot Woongebouw van het Jaar 2026. Het woongebouw in Amsterdam-Oost is ontworpen door Time to Access en Office Raumplan.Een woongebouw dat coöperatief ontworpen, ontwikkeld en gefinancierd is, en nu ook coöperatief verhuurd wordt, tegen altijd lage huren. Van de gemeente Amsterdam heeft de wooncoöperatie daarvoor een iets lagere grondprijs gekregen. Maar eenvoudig was de totstandkoming van het project allerminst. Door niet alleen het ontwerp te maken, maar ook een sleutelrol te spelen in de ontwikkeling als geheel, zijn Time to Access en Office Raumplan in staat geweest dit tot een uitzonderlijk goed einde te brengen. Met de bewoners zijn ze daarbij uitgekomen op een woongebouw waarin 55% van de ruimte privaat is en dus maar liefst 45% van de ruimte gedeeld is.Vanuit de realisatie dat geen enkele bewoner hier ook maar een deel van het woongebouw bezit, hebben de bewoners met elkaar ingezien dat als ze ruimtes met elkaar delen, ze veel meer hebben dan ze alleen zouden kunnen hebben. Onderin het hogere bouwdeel zit een grote gemeenschappelijke keuken met een werkruimte erboven. Op het laagste dak is een enorm gedeeld dakterras gerealiseerd waar bewoners kunnen zitten maar ook groenten en fruit kunnen kweken. Dan is er een gemeenschappelijk hof dat het organisatorisch hart van het project vormt. Daaraan zit ook nog een gemeenschappelijke was- en werkruimte.Op het maaiveld liggen rond het hof twaalf (gezins)woningen, zeven daarvan zijn maisonnettes. In het hogere bouwdeel zijn over vijf verdiepingen vijf zelf gecreëerde woongroepen te vinden – één woongroep per verdieping. Iedere woongroep heeft met de architecten een plattegrond ontwikkeld die het beste bij hen past. Meestal is dat een combinatie van een grote gemeenschappelijke ruimte en zo’n vijf kleinere private slaap-werkkamers.Aan de buitenzijde van het bouwblok, op de hoek richting de buurt, is nog een café / boekwinkel gerealiseerd waarin ook filmavonden / bijeenkomsten voor de buurt worden gehouden. Daarboven liggen co-working spaces die verhuurd worden.Woongebouw De Nieuwe Meent ligt pal naast treinstation Amsterdam Science Park in het oosten van de hoofdstad en is bijna geheel uit hout opgetrokken. Het hogere bouwdeel heeft richting het spoor een functionele zone in beton voor de stabiliteit en om trillingen van het spoor te dempen. Maar verder is het gebouw volledig in hout uitgevoerd, met bijvoorbeeld vloeren uit kruislaaghout.Met zijn coöperatieve opzet is het project een stevige poging om de weeffouten in de woningmarkt te herstellen, vindt de jury. Hier kunnen mensen blijvend betaalbaar wonen, ook doordat het project dankzij een combinatie van hoge isolatiewaarde, zonnepanelen, aardwarmte en warmtepompen energiepositief is.Maar in het ontwerp van dit woongebouw is het wonen zelf ook in overweging genomen, stelt de jury. Hier is echt nagedacht over samenleven, iets wat volgens de jury in de huidige tijd bijzonder belangrijk is. De gezamenlijke ruimtes hebben daarbij een zorgvuldig ontworpen sequentie gekregen, vindt de jury. Het café / boekwinkel verbindt het bouwblok op een vanzelfsprekende manier met de buurt; het binnenhof ervaar je vervolgens als semi-openbaar, daar komen nog bezoekers; vervolgens zijn de gemeenschappelijke keuken en dakterras echt plekken voor de gemeenschap hier; en dan zijn de gedeelde woonkamers en balkons in het hoger bouwdeel echt van de woongroepen die daar wonen. De uitwerking van de overgangen tussen de verschillende ruimtes ondersteunt die sequentie.In hun ontwerp hebben Time to Access en Office Raumplan volgens de jury met minimale middelen het maximale weten te bereiken. Een goed voorbeeld daarvan is het eenvoudige frame aan het hogere bouwdeel dat de extra brede en diepe balkons ondersteunt. Die balkons zijn ideaal gesitueerd op het zuidwesten, dus op de avondzon, maar functioneren tegelijkertijd ook als passieve zonwering voor de woonruimtes die daaraan liggen.Een ander voorbeeld is de CLT-constructie van de maisonnettes in de laagbouw. Daar is gekozen voor een iets voordeligere en lagere kwaliteit CLT, met meer knoesten, en eigenlijk is dat binnen alleen maar sfeerverhogend. Omdat het om kleine maisonettes gaat, waar maar een of twee personen in wonen, en geluidsisolatie tussen de verdiepingen eigenlijk niet nodig is, zijn de verdiepingsvloeren gewoon dun gehouden.Weer een ander voorbeeld is de keramische afwerking van de gevels. Deze is enerzijds elementair te noemen, goed passend bij de wederopbouwbuurt waarin het staat, maar anderzijds ook zo fijnzinnig gedetailleerd dat deze bijzonder verzorgd oogt. Dat geldt ook voor het Braziliaans metselwerk rond het trappenhuis dat het hogere bouwdeel ontsluit.Zoveel gemeenschappelijke ruimtes, zoveel ruimtelijke kwaliteit, zoveel duurzaamheid… en dat op een plek waar altijd betaalbaar gewoond kan worden. De jury is ervan onder de indruk. De kansen die het gezamenlijke karakter van coöperatief ontwerpen, ontwikkelen en wonen met zich meebrengt, zijn hier op een ongekende manier door bewoners en architecten verzilverd.NominatiesIn de categorie Woongebouw van het Jaar nomineerde de jury dit jaar zes projecten. Naast De Nieuwe Meent ging het om Cornelis, ontworpen door FARO en Van Bergen Architectura, De Juffer, ontworpen door WE architecten en ZUS, Kaap | Horn en York, ontworpen door Orange Architects, Matchbox, ontworpen door KAAN Architecten, en Nieuw Bergen, ontworpen door MVRDV.JuryDe jury bestond dit jaar uit architect Loes Thijssen (NOAHH), architect Do Janne Vermeulen (Team V Architectuur), architect Dirk Peters (Barcode Architects), architect Laura Atsma (Fokkema Architecten), architect Tom Bergevoet (Temp.architecture.urbanism) en architect en stedenbouwkundige Jeroen Zuidgeest (Studio for New Realities).De inzendingen voor de prijs Woongebouw van het Jaar 2026 zijn beoordeeld op maatschappelijke relevantie, vakmanschap, innovatie, duurzaamheid en ontwerpkracht.PartnersNaast de prijs voor Woongebouw van het Jaar zijn op 4 november ook prijzen uitgereikt in de volgende categorieën: Kantoorgebouw van het Jaar, Schoolgebouw van het Jaar, Zorggebouw van het Jaar, Interieur van het Jaar en Publiek gebouw van het Jaar. Ook is de winnaar van de verkiezing voor Architect van het Jaar 2026 bekendgemaakt.De Architectenweb Awards 2026 zijn mede mogelijk gemaakt door hoofdpartners Reynaers Aluminium en Forster, en partners Rockfon, Qbiq Wall Systems, Caparol en Alucobond.