Algemeen·NRC·4 jul 2024

Jacht, vangst en ressentiment in een ronduit indrukwekkende klassieke Braziliaanse roman

Vertaler Harrie Lemmens somt in het nawoord van Het mensenschip een indrukwekkende (en overtuigende) lijst prozaïsten en dichters op die van invloed waren op de totstandkoming van de roman Het mensenschip van Autran Dourado (1926-2012). Maar één naam liet hij opvallend achterwege: die van Anton Tsjechov. Want het is diens canonieke toneelwet die aan de basis van de plot van deze Braziliaanse roman uit 1961 ligt: als er aan het begin van het verhaal sprake is van een pistool, dan kun je er van op aan dat er verderop mee geschoten zal worden. En zo steekt Het mensenschip van wal, met de verstandelijk gehandicapte (en zwarte) Fortunato die er vandoor gaat met de revolver van de baas van zijn moeder. Het is het startsein van een fanatieke klopjacht op Fortunato, die bij de dorpspomp al snel gereduceerd wordt tot een ‘gevaarlijke gek’.