Wetenschap·Astroblogs·18 nov 2025

Supersimulatie van de Melkweg gemaakt met maar liefst 100 miljard (!) sterren

Een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van Keiya Hirashima ( RIKEN Center for Interdisciplinary Theoretical and Mathematical Sciences ) is er in geslaagd om een super-simulatie van maar liefst 100 miljard sterren in de Melkweg te maken, waarmee gekeken wordt hoe die sterren evolueren over een periode van 10.000 jaar. Om deze simulatie mogelijk te maken  maakten ze gebruik van artificial intelligence (AI) en van maar liefst zeven miljoen CPU kernprocessors. De simulatie toont niet alleen 100 keer meer individuele sterren dan eerdere geavanceerde modellen, maar is ook meer dan 100 keer sneller geproduceerd. Bij eerdere simulaties konden hooguit 1 miljard sterren worden meegenomen, maar de melkweg telt meer dan honderd miljard sterren, dus in die eerdere simulaties moest 1 ster in werkelijkheid 100 sterren voorstellen. Wat er met individuele sterren gebeurt, wordt dan gemiddeld en alleen grootschalige gebeurtenissen kunnen nauwkeurig worden gesimuleerd. Het onderliggende probleem daarbij is het aantal jaren tussen de afzonderlijke stappen in de simulatie. Snelle veranderingen op het niveau van individuele sterren, zoals de evolutie van supernovae, kunnen alleen worden waargenomen als de tijd tussen de momentopnamen van het sterrenstelsel kort genoeg is. En daar is veel computertijd voor nodig: als de beste conventionele fysische simulatie tot nu toe de Melkweg tot op de ster nauwkeurig zou proberen te simuleren, zou dat 315 uur per 1 miljoen jaar simulatietijd kosten. In dat tempo zou het simuleren van zelfs 1 miljard jaar evolutie van sterrenstelsels meer dan 36 jaar in realtime kosten!