Wetenschap·Astroblogs·1 jan 2023

Pas ontdekte soort supernovae kan gevaar vormen voor aardse biosferen

Dat je niet op een planeet moet leven die in de buurt staat van een ster die als supernova explodeert was al lang bekend, de explosie van de ster vaagt alles weg wat er in de buurt staat. Maar recent is een nieuwe soort supernovae ontdekt, de zogeheten ‘X-ray luminous supernova’, die zoals de naam al doet vermoeden grote hoeveelheden röntgenstraling uitzenden, en die soort blijkt een groot gevaar te kunnen vormen voor het eventuele leven op aardachtige exoplaneten, niet alleen planeten in de buurt, maar ook planeten die verder weg staan, tot een afstand van maar liefst 150 lichtjaar. De sterren die de X-ray luminous SNe vormen hebben zich vóór de explosie omhuld in een grote dichte platte schijf van gas en stof. Zodra de ster dan kaboem gaat als supernova botst de schokgolf tegen het dichte materiaal van de schijf en als die dan sterk verhit wordt dan wordt energierijke röntgenstraling geproduceerd, die naar alle kanten uitgezonden wordt. Als die straling dan op een gegeven moment bij een op de aarde lijkende planeet komt zal het de zuurstof in de ozonlaag van die planeet catalyseren en daarmee verdwijnt de ozonlaag, welke een eventuele biosfeer op de planeet beschermt. Die bestraling kan maanden of jaren duren. Zonder de bescherming van de ozonlaag kan alle straling uit de ruimte dodelijk zijn voor het leven op de planeet, aldus een recent verschenen onderzoek. Maar da’s nog niet alles. Want ná de röntgenstraling komt er ook kosmische straling van de X-SNe, dat zijn met bijna de lichtsnelheid reizende protonen en andere energierijke deeltjes (géén straling!) dat leven op de planeet in een tweede vernietigende golf kan wegvagen (zie ook de illustratie hieronder, dubbelklikken voor een grotere versie).