Wetenschap·trouw.nl·18 jan

Lezersreacties: Wat is bewustzijn? De wetenschap heeft nog geen idee

Het artikel van Maurice van Turnhout over rechten voor AI-bots, zoals levende wezens die hebben ( Trouw , 16 januari), gaat het in de kern om de vraag of computers, bots, robots (enzovoort) bewustzijn (kunnen) bezitten. Helaas ontbreekt de vermelding dat de wetenschap zelfs nog geen begin heeft van het antwoord op de vraag wat bewustzijn eigenlijk is. Bewustzijn, waarover aards leven beschikt, kan weleens van een totaal andere orde blijken dan allerlei verschijnselen die uit materie kunnen worden voortgebracht. Het lijkt mij logisch dat – zolang de aard van bewustzijn totaal onbekend is – apparaten als robots daarmee niet toegerust kunnen worden. Wel kan zo’n apparaat op een overweldigende manier de indruk wekken (fingeren) dat het persoonlijkheid en bewustzijn bezit. Het is niet moeilijk om bijvoorbeeld een ouderwetse bandrecorder te laten uitspreken dat ‘hij’ bewustzijn en gevoel heeft en empathie kan ervaren. In essentie is er op dit punt geen enkel verschil tussen zo’n ouderwetse bandrecorder en hedendaagse supercomputers, volgeladen met de meest geavanceerde chips en eindeloos veel informatie en rekenkracht. Echter, deze apparaten hebben geen van allen enig ‘benul’.