Wetenschap·Astroblogs·27 sep 2024

Hubble ziet dat de jet van een zwart gat stellaire explosies kan veroorzaken

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Hubble ruimtetelescoop ontdekt dat de energierijke jet of straalstroom van een superzwaar zwart gat in staat is om stellaire uitbarstingen te veroorzaken. Sterren gelegen in de buurt van de de jet kunnen als nova exploderen. Het gaat om het zwarte gat in de kern van M87, het welbekende zwarte gat M87*, dat 6,5 miljard keer zo zwaar als de zon is en dat als eerste zwart gat gefotografeerd is met de Event Horizon Telescope (EHT). Novae zijn witte dwergsterren, die deel uitmaken van binaire systemen en die door toevoer van materie zwaarder worden dan een bepaalde kritische grens en die dan een uitbarsting meemaken. Met Hubble hebben Alec Lessing (Stanford University) en zijn team gezien dat er in de buurt van de jet van M87* twee keer zoveel novae afgaan als elders in het elliptische stelsel. De jet is zo’n 3000 lichtjaar lang en kan met telescopen vanaf de aarde gezien worden (zie de foto hieronder, gemaakt met Hubble). In totaal zag men in enkele jaren tijd met Hubble 94 novae, te zien als blauwgetinte ’transient events’.