WetenschapAstroblogs
Accretieschijven rondom zwarte gaten nagebootst in het laboratorium
Het zijn van die experimenten waarvan je vantevoren denkt: ‘als dat maar goed afloopt’. Ook dat van de onderzoekers van het Imperial College in Londen is van die categorie. Zwarte gaten (en ook jonge sterren, jawel) bezitten een snel roterende accretieschijf waar ze door worden omringd en ze vroegen zich af of ze zo’n schijf niet konden nabootsen in het laboratorium. Aldus geschiedde en het lukte ook nog… en zonder kleerscheuren. Het draait bij dit soort fysica om plasma’s, om heet gas dat snel beweegt en dat bestaat uit geladen ionen en vrije elektronen – plasma wordt de vierde aggregatietoestand genoemd, naast vast, vloeibaar en gas. Zo’n accretieschijf draait snel rond en dan krijg je dat er twee krachten spelen: de centrifugale kracht, die alles naar buiten wil slingeren, en de zwaartekracht, die alles naar binnen wil trekken. De banen van het gas in zo’n accretieschijf zijn in theorie gelijk, dus hoe kan een zwart gat groeien als alles stabiel rondjes draait om een zwart gat? De heersende theorie zegt dat er door magnetische werking instabiliteiten ontstaan in het gas, hetgeen wrijving oplevert en dat zorgt er op haar beurt voor dat het gas afremt en in het zwarte gat valt.
Je gaat naar de website van de uitgever. Hier tonen we alleen een korte intro.
