Wetenschap·Astroblogs·17 sep 2025

‘90% kans dat we komend decennium een zwart gat zien… exploderen’

Dat zwarte gaten bestaan is met zekerheid aangetoond en dat ze door hun zwaartekracht materie aantrekken en daardoor vanuit hun accretieschijf uitbarstingen meemaken is ook bekend. Maar dat ze zelf exploderen is niet bekend en het is ook nog nooit waargenomen. En toch is het theoretisch mogelijk dat zwarte gaten zelf (dus niet hun accretieschijf) exploderen. De basis hiervoor is de theorie van de verdampende zwarte gaten, welke in 1975 werd opgesteld door Stephen Hawking. Hij berekende dat zwarte gaten ondanks hun extreme zwaartekracht toch straling kunnen uitzenden – de zogeheten Bekenstein-Hawkingstraling – en dat ze daardoor energie en daarmee ook massa verliezen. Hoe kleiner de zwarte gaten des te heter ze worden en dat leidt er in theorie toe dat ze op het laatst exploderen. Wij kennen stellaire zwarte gaten (pakweg 3 tot enkele tientallen zonsmassa) en superzware zwarte gaten (miljoenen tot miljarden zonsmassa) en voor deze zwarte gaten is de tijd van verdamping tot ze exploderen vele malen groter dan de leeftijd van het heelal, welke nu 13,8 miljard jaar bedraagt. Maar voor de zogeheten oerzwarte gaten of primordiale zwarte gaten zou het een ander verhaal worden. Dat zijn hypothetische zwarte gaten die kort na de oerknal zijn ontstaan en die qua massa een stuk kleiner kunnen zijn dan stellaire zwarte gaten.