Politiek·nrc.nl·19 sep 2025

Column | Niet alleen de nationale democratie moet worden opgelapt, de Europese ook

Vorige week, na de val van de zoveelste Franse regering, nodigde de radiozender France Culture Pierre Rosanvallon uit. Rosanvallon, socioloog, historicus en auteur van meerdere boeken over de Franse democratie, heeft een scherp oog voor wat er misgaat in de democratie en wat je eraan kunt doen. Hij constateerde dat veel Fransen zich niet meer vertegenwoordigd voelen door politieke partijen, en zich moeilijk kunnen identificeren met de machinaties van die partijen in parlement en senaat. Politieke gevechten tussen volksvertegenwoordigers gaan vooral over welke partij kan scoren tegenover andere partijen of wie er welke postjes krijgt. Issues die kiezers wel belangrijk vinden, komen minder aan bod. Neem Gaza, zei Rosanvallon. Volgens peilingen hebben burgers daar moreel meer moeite mee dan politici. Ze willen harder optreden tegen Israël. Nu gaan ze de straat maar op. Ook over pensioenen voelen veel burgers zich weinig gehoord. Zo krijg je groepen als ‘Bloquons Tout’, die het land platleggen. Politieke partijen gebruiken democratische instituties om machtsspelletjes te spelen in plaats van het volk te vertegenwoordigen of in debat te gaan met kiezers over de noodzaak van compromissen. Als we niet oppassen, zegt Rosanvallon, nemen schreeuwers het over. Dan zijn er überhaupt geen compromissen meer. Daarom „moeten we nu nieuwe instrumenten bedenken om de vertegenwoordiging van burgers in de politiek, en toezicht en controle op de macht, anders te regelen”.