Muziektzum.info
Recensie: David Vergauwen – Mozart. De muziek, de mens, de vrijmetselaar
Historicus en musicoloog David Vergauwen koos er voor om De Toverfluit niet in de titel van zijn nieuwe boek op te nemen. Nochtans is het wel deze populaire opera van Mozart (1756 – 1791) die als kapstok dient om te schrijven over Mozart, de turbulente tijd waarin hij leefde en de vrijmetselarij in het algemeen en specifiek aan het einde van de achttiende eeuw in Wenen. Die Zauberflöte – Vergauwen schrijft de titel consequent in de originele taal – wordt weleens uitsluitend geïnterpreteerd als een vrijmetselaarsopera. In Die Zauberflöte zitten uiteraard elementen die verwijzen naar de vrijmetselarij. Mozart was Verlicht-katholiek opgevoed en was een geëngageerd vrijmetselaar. Het personage Sarastro, zijn priesters en zijn wijsheidsleer doen denken aan de Verlichting en de vrijmetselarij. Maar geen enkel element uit Die Zauberflöte , zo beweert Vergauwen ietwat verrassend, kan uitsluitend aan de vrijmetselarij worden toegeschreven. Een inwijdingsritueel, het gebruik van het getal drie en de verwijzingen naar licht en duisternis komen immers ook bij andere groepen voor. Ook wordt geen enkel maçonniek ritueel op scène gebracht. Volgens Vergauwen kan op zijn hoogst gezegd worden dat het om een ‘evocatie’ van een maçonniek ritueel gaat en niet om een ‘representatie’ ervan. Enkel aan het einde van de opera komt een tekst voor die rechtstreeks en ondubbelzinnig verbonden is aan de vrijmetselarij. Maar gegeven het feit dat de vrijmetselarij onder druk stond, kan dit volgens Vergauwen niet worden gezien als een ‘bejubeling van vrijmetselarij’ maar enkel ‘om een verdediging van de principes van de vrijmetselarij in een tijdperk waarin deze in vraag werden gesteld.’
Je gaat naar de website van de uitgever. Hier tonen we alleen een korte intro.
