Bouw & vastgoed·Architectenweb·5 uur geleden

Winnaars ideeënprijsvraag Alkmaars Kanaalschiereiland bekendgemaakt

De ideeënprijsvraag voor een mogelijke herinrichting van het Kanaalschiereiland in Alkmaar die door Architectuurcentrum AIA werd gelanceerd heeft 26 inzendingen, twee winnaars en een eervolle vermelding opgeleverd.Cruciaal puntZowel professionele als niet-professionele ontwerpers werden uitgedaagd om met ideeën te komen voor de toekomst van het schiereiland tussen de historische binnenstad van Alkmaar en het naastgelegen ontwikkelingsgebied Overstad.Het Kanaalschiereiland ligt in het Noord-Hollands kanaal op een cruciaal punt tussen de binnenstad en Overstad. Het stadskantoor, een parkeergarage en de Tesselsebrug bepalen nu grotendeels de omgeving. Het meest beeldbepalend is de kop van het eiland in het kanaal waar eerder een politiebureau werd gebouwd.InzendingenEr waren vooraf twee categorieën voor deelname bepaald: een voor professionals en een open categorie. De keuze daartussen was vrij voor de inschrijvers.Aankondigingen in de nieuwsbrief van organisator AIA, via sociale media en door nieuwsberichten leidden tot 44 inzendingen in de categorie voor professionals, en 19 in de open categorie. Van die 64 aanvankelijke aanmeldingen bleven er uiteindelijk 26 concrete ingediende plannen over. In de categorie professionals werden 19, en de open categorie 7 plannen ingediend. Ook waren er tussentijds twee afmeldingen.InzichtenDe jury prijst in haar juryrapport het hoge niveau van de gezamenlijke inzendingen. Temidden van een veelvoud aan ideeën ziet een grote mate van diversiteit. Daarbij vindt de jury wel dat 'de genomen vrijheid en consistentie van de uitwerking varieert'. De denkbeelden met het karakter 'Out of the box' bleken lastiger om consistent uit te werken. Maar dit type inzendingen leverde, volgens de jury, wel weer interessante visies op. De meer doorgewerkte plannen brachten verschillende dilemma’s en compromissen juist beter in beeld. Deze plannen leveren daarmee ook waardevolle inzichten voor de locatie, opgave en een mogelijk volgende stappen.Op basis van haar beoordeling van de plannen benoemde de jury ook een aantal terugkerende thema’s, alsmede een driedeling in de identiteit van het Alkmaarse Kanaalschiereiland.Na beraad besloot de jury twee winnaars, elk voor een categorie, aan te wijzen. Tevens kreeg een plan een eervolle vermelding.Winnaar open categorieIn de open categorie wees de jury de inzending 'Mallegats Eiland' van Less is More als winnaar aan. Voor de jury is het ontspannen ensemble van nieuwe en bestaande bebouwing, de kwaliteit van de openbare ruimte en de rondom hoogwaardige aansluiting reden om de prijs aan deze inzending toe te kennen. Het plan zet in op een 'eiland voor ontspanning aan het water' waar, na de sloop van het politiebureau en de parkeergarage, een programma met een zalencomplex, een educatiepaviljoen en een stadskas is voorzien. Het plan van Less is More wil het schiereiland tot een echt een eiland maken dat verder wordt ingericht als verblijfsruimte met nieuwe verbindingen tussen de binnenstad en Overstad. Daarbij wordt er door de jury wel op gewezen dat de beoogde hangbrug open moet kunnen voor de scheepvaart.Winnaar professionalsIn de categorie professionals vond de jury het plan 'Hortus Connecticus' van Breddels Architecten het meest overtuigend en daarmee winnend. Deze inzending koppelt, volgens de jury, een heldere visie met sterke keuzes in de uitwerking. Dat laatste gaat weliswaar vrij ver voor een ideeënprijsvraag, maar de jury prijst doortimmerde gedachte die daaruit blijkt. 'Er wordt een iconisch beeld gekoppeld aan een sterk ensemble van gebouwen en een feestelijke, bruikbare openbare ruimte', aldus de jury. Het plan wordt omschreven als 'waarschijnlijk het meest stedelijke van de ingediende plannen'. Er wordt veel programma toegevoegd wat de haalbaarheid ten goede zal komen, vindt de jury. Op de plaats van het te slopen politiebureau is een blobvormige kas -een hortus- voorzien met daarin een podium.Eervolle vermeldingDe eervolle vermelding ging naar het plan 'Waterfront' van Woltjer/Berkhout architecten dat in de categorie professionals werd ingediend. De jury vindt dat met dit plan vooral 'een inventieve handreiking (wordt) gedaan om het hardnekkige probleem van de harde verkeersinrichting op de Kanaalkade te verzachten'. Hoewel hier in het kader van de ideeën prijsvraag niet om is gevraagd, vindt de jury de in het plan geboden oplossing inspirerend en bruikbaar.Hoewel het plan van Woltjer/Berkhout architecten niet aan de uitgangspunten van de prijsvraag voldoet, biedt het wel een mogelijk begin van een oplossing voor de problematiek van de Kanaalkade. Het draagt zo bij aan een betere samenhang tussen de bestaande binnenstad en Overstad, zo stelt de jury vast.VervolgDe vraag is nu welk vervolg deze ideeënprijsvraag gaat krijgen. De beoogde plek, de toekomstige ontwikkeling van het Kanaalschiereiland als schakel tussen de binnenstad en Overstad, is immers niet beschikbaar. De initiatiefnemers van de prijsvraag zien echter kansen om het nu nog aanwezige politiebureau op een andere 'wellicht praktischer en veiliger plek' te herhuisvesten. Op een groter schaalniveau hopen de initiatiefnemers dat de winnende plannen en de eervolle vermelding een bijdrage kunnen gaan leveren aan de bredere dialoog over een samenhangende ontwikkeling van binnenstad, Overstad en het stationsgebied én over de groei van Alkmaar tot een sterker centrum voor de regio.JuryDe jury bestond vertegenwoordigers uit het vakgebied, alsmede van relevante maatschappelijke organisaties. In de jury hadden zitting: Dorien van Hoogstrate (directeur Mooi Noord Holland en juryvoorzitter), Noud van Geffen (directeur Theater De Vest), Björn Mulder (voorzitter Alkmaars Bolwerk), Nico Zimmerman (architect, ITZ architecten) en Thijs Asselbergs (architect, de Nieuwe Architect). Daarnaast hadden, namens AIA, Ed Diepenmaat (bestuursvoorzitter AIA, stedenbouwkundige) en Janwillem Snieder (bestuurslid AIA, architect en stedenbouwkundige) in de jury zitting.