Binnenlandvarnws.nl
Marktconcert van vrijdag 15 augustus door Peter Verhoogt
De Deens-Duitse organist Dieterich Buxtehude [±1637-1707] stond voor zijn 31e al bekend als een virtuoos musicus; echt beroemd werd hij pas na zijn benoeming in 1688 als organist in de Mariakerk in Lübeck. Zijn voorganger, Franz Tunder, had daar met succes een jaarlijkse serie ‘Avondconcerten’ opgezet. Buxtehude zette die voort en breidde ze uit, tot groot genoegen van burgerij en Kerkbestuur: al één jaar na zijn aankomst liet het bestuur links en rechts van het orgelfront tribunes bouwen, zodat er makkelijker samengespeeld en gezongen kon worden met het grote orgel.Een Ciacona is een uitdaging van de componist aan zichzelf: hij maakt een korte baslijn, die hij steeds herhaalt, soms ook ietwat varieert of zelfs in een bovenstem zet; de bovenstemmen vormen het speelse deel van de compositie.Van Böhm [1661-1733] volgen nu zes variaties op de melodie van ‘Herr Jesu Christ, dich zu uns wend’ Het lied, uit 1651, is waarschijnlijk gemaakt door Wilhelm II, hertog van Sachsen-Weimar, die in de 30-jarige oorlog zwaargewond was geraakt, drie jaar na 1648 - het jaar van de Vrede van Westfalen.De melodie is vriendelijk en opgewekt. De tekst vraagt Jezus ons mensen te helpen tot we met de Engelen samen ‘Heilig, heilig, heilig’ kunnen zingen. Het slot is de klassieke lofprijzing aan de Drieënige God. De verzen van Georg Böhm zijn vol fantasie, ritme en kleur. Het slotvers is een en al jubel.Multitalent Nicolaus Bruhns [1665-1697] kon zingen en terwijl hij zich begeleidde op orgel en viool tegelijk. Daarbij was hij een gedreven musicus, met liefde voor zijn werk. Iedere stad wilde hem hebben. J.S. Bach [1685-1750] zag hem als voorbeeld. Het ‘Kleine’ Praeludium in e-klein op het programma heet ‘klein’, omdat Bruhns ook een langer werk met dezelfde naam heeft geschreven. Het is een volkomen vrij stuk - het begint met een roffel op het pedaal, akkoorden op het ‘verkeerde’ moment, echo’s een pittige fuga. Gebroken akkoorden en een rustig slot, op een kleine verrassing na.
Je gaat naar de website van de uitgever. Hier tonen we alleen een korte intro.
