Binnenland·rodi.nl·19 sep 2025

Groene Jeroen: Opdrogende ruige plas

Ik kom graag in de Ruigte in de Vlaardingse Broekpolder. Want vreemd genoeg is dit kleine stukje open moerasbos, aangelegd op nota bene een dikke laag Rotterdams havenslib vol gifstoffen, één van de weinige stukjes Nederland die nog het meest op de oorspronkelijke Nederlandse natuur lijken. Dit komt enerzijds door de Schotse hooglanders die het gebied open en heel natuurlijk houden en anderzijds doordat de waterstand hier nauwelijks gereguleerd wordt, zoals in bijna heel de rest van Nederland wel heel erg wordt gedaan. Voor landbouw en veiligheid moet het water namelijk steeds op een vast winter- en zomerpeil gehouden worden. Maar hier in de Ruigte mag het water echter vrijelijk overstromen en verdwijnen. De elders bijna overal stabiele Nederlandse waterstand zorgt er voor dat er meestal maar een hele smalle strook is voor oeverplanten en nooit kale modder. Dat zorgt voor harde overgangen. Maar bij het toestaan van wisselende waterstanden verplaatst die oever steeds. Dan weer smal en dan weer breed, waardoor er altijd plek is voor nieuwe plantengroei en open slik. Dat noem je dynamiek, oftewel de nodige verandering, die zorgt voor veel meer leefmogelijkheden voor allerlei planten en dieren. De natuur-rijkste moerassen langs rivieren en in het laagveengebied vind je dus waar waterstanden niet streng gereguleerd worden. Daarom is de Ruigte ook zo opmerkelijk natuurrijk. Af en toe helemaal opdrogen is vaak zelfs goed voor een kleimoeras als dit. Het probleem in ons voorheen zo overnatte landje is echter dat wij mensen zo vreselijk veel water nodig hebben dat er niet genoeg overblijft voor natuurgebieden. En de klimaatverandering helpt natuurlijk ook niet echt. Dus een af en toe opdrogend kleimoeras of plas is prima, maar als dat veel te vaak gebeurt, zoals nu, is het natuurlijk weer niet goed. Wat is Nederland toch een ingewikkeld landje, dat zo’n stukje van de natuurlijkste natuur op een zes meter dikke laag gifmodder groeit.