Binnenland·hetkontakt.nl·4 nov 2013

Gijsbert van der Wal wordt niet rijk van zijn boek, maar wel vrolijk

ZALTBOMMEL • ‘Heel eervol’ vond journalist Gijsbert van der Wal (1977) het dat uitgeverij De Bezige Bij hem benaderde om een boek te schrijven. Dat boek ‘Wijd open ogen’ is er nu al een tijdje en een paar weken geleden verscheen de derde druk. Gijsbert groeide op in Neerijnen. Zijn ouders, de in Zaltbommel bekende makelaar Paul van der Wal en onderwijzeres Janny, woonden vlak bij Het Stroomhuis. Op zijn zestiende kwam hij in contact met de Kunststichting Neerijnen, die het leegstaande grote industriële gebouw ging gebruiken voor tentoonstellingen. “We zochten naar kunstenaars die iets van het gebouw konden maken”, herinnert Gijsbert zich nog goed. En dat lukte, want veel grote kunstenaars uit het hele land en zelfs uit het buitenland gingen de uitdaging aan. De jonge Gijsbert, die toen nog op middelbare school Buys Ballot in Zaltbommel zat, maakte persberichten over de tentoonstellingen. Die periode was volgens hem heel leerzaam, hij sprak met kunstenaars en schreef over hedendaagse kunst. Er waren toen heel mooie dingen in Het Stroomhuis te zien, waar ook de landelijke pers regelmatig belangstelling voor had. Via de Kunststichting heeft Gijsbert de Varikse kunstenaar Willem den Ouden en zijn vrouw Ferry Alink (die helaas twee maanden geleden overleden is) ontmoet. “Volgens Ferry had ik hen geadopteerd als grootouders”, vertelt Gijsbert. Hij bracht heel veel tijd bij het kunstenaarsechtpaar door en leerde van hen hoe je kunt kijken. Zomers lang zat hij met Willem in de uiterwaarden. “Hij leerde me tekenen en hij was heel streng. Ik moest zoeken naar het perspectief in het water en in de wolken. Door Willem heb ik het landschap meer leren waarderen. Als je ziet hoe hij kijkt en dat vertaalt met zijn potlood, dan kun je nóg meer aan een schilderij beleven. Ik kijk dankzij hem echt nooit meer op dezelfde manier naar water. Aandachtig kijken naar de wereld om je heen. Daar word je gelukkiger van.” Dat geluk wil de journalist graag delen met zijn lezers. Hij wil  mensen attenderen op dingen die ze niet kennen. Het boek ‘Wijd open ogen’ staat boordevol foto’s van mooie schilderijen waar Gijsbert iets over schrijft. Hij heeft ook heel veel kunstenaars gesproken over hun werk en laat ze in zijn boek aan het woord. “Naast mensen gaan staan en ze dan iets laten zien, dat ze nooit eerder zagen. En dat ze dan zeggen ‘verdomd, dat is een mooi schilderij’.” De derde druk betekent dat het boek zijn weg inmiddels al gevonden heeft naar ongeveer vierduizend kopers. Dat had Gijsbert, die over kunst schrijft voor NRC en interviews maakt voor VPRO-radio, niet verwacht. “De eerste druk bestond uit tweeëneenhalf duizend exemplaren”, vertelt hij. “Ik dacht dat ongeveer tweehonderd mensen het boek zouden kopen, vooral mensen die mij kennen.” Maar dat valt dus reuze mee. Gijsbert schrijft op een manier die een veel grotere groep mensen aanspreekt. In normaal Nederlands, met af en toe een grapje erin, zonder gewichtig te zijn, zonder jargon te gebruiken, zonder poespas.Hij is dan ook al een aantal keren aangesproken door onbekenden, die vertellen hoeveel plezier ze hebben beleefd dankzij het boek. “Ik heb een verhaal te vertellen over kunst en ik hoop daar anderen ook blij mee te maken”, zegt hij. Het boek is veel meer dan een bundeling van de vele artikelen die in NRC zijn verschenen. “Ik heb de balans opgemaakt van wat ik de afgelopen jaren heb gedaan”, zegt hij. “Ik wilde een samenhangend verhaal maken in een mooi dik boek. Daarvoor heb ik alle artikelen herschreven en heel veel kunstenaars gesproken. Ik heb er een paar jaar aan gewerkt, het had gelukkig geen haast. Ik ben er niet rijk van geworden, maar wel vrolijk.” De derde druk van ‘Wijd Open Ogen’ is verkrijgbaar bij boekhandel Kaasjager in de Boschstraat in Zaltbommel en kost 32,50 euro. Het boek telt 400 pagina’s en ongeveer 80 illustraties. Het omslag is ontworpen door grafisch ontwerpster Cécile Noordzij uit Hurwenen. Britta Alink