Binnenland·iGO.nl·1 sep 2023

Columnist Kees Mourik over 'Boeren hebben problemen'

Bij de TV-uitzending ‘Rondom 10’ was te zien dat de boeren aan de bel trokken. Ze lieten hun standpunten horen. Al vele jaren zitten de boeren en tuinders met hun producten die ze telen in een neerwaartse spiraal van te lage prijzen voor hun producten. Oorzaak daarvan is dat de kosten om een product te telen steeds hoger worden, wat komt door de vele eisen voor het milieu. Tweede oorzaak daarvan is Brussel, die de landbouwpolitiek behartigd voor de boeren.Wat Brussel zegt gebeurd. En de Nederlandse landbouwpolitiek heeft weinig te zeggen. Zelfs bij het ontpolderen van landbouwgrond voor natuurgebieden en andere mogelijkheden die ze willen, heeft Brussel veel te zeggen. Al jaren worden de landbouwproducten voor te lage prijzen op de markt gebracht, waardoor de verdiensten maar net boven kostprijs liggen. De politiek in Brussel zegt al jaren schaalvergroting, maar dat wil niet zeggen dat de prijzen omhoog zijn gegaan. Als voorbeeld: Een product als graan is maar net winstgevend, met een beetje tegenslag zelfs verliesgevend. Ook het systeem in de aardappelteelt heeft zijn consequenties in de afzet. Vroeger had men een vrije markt, maar door een contractsysteem en monopoliesysteem is de handel in heel ander vaarwater gekomen. Vroeger verkocht men een product als men het in handen had, maar thans worden de producten als aardappelen al verkocht voordat ze gepoot zijn. De contractprijs is maar enkele centen boven de kostprijs. Het risico ligt dan veel te veel bij de boer. Bij het monopoliesysteem, wat een totaal machtsysteem is, kan de boer nog in dieper vaarwater komen. Het contractsysteem geeft een macht aan de gebruikers doordat ze zich kunnen indekken. Vooral ook de supermarkten en de patat-industrie leggen een bodemprijs voor de aardappelen neer.