Binnenland·mooilaarbeek.nl·30 mrt 2025

Column Martien: Kamishibai, zwaartekracht en een schuiner

Axelle gaat binnenkort voorlezen aan kleine kinderen in de bibliotheek. Zij zal er met haar voorleeskunsten voor zorgen dat er opvolging is voor deze column voor als ik ooit met pensioen ga. In de mail met uitleg over hoe het eraan toegaat bij de bibliotheek stond het woord Kamishibai. Dat woord was ons allebei onbekend. Het blijkt een manier van vertellen te zijn die is ontstaan in het 12de-eeuwse Japan. Die traditie wordt nu voortgezet door Axelle. Zij leest sowieso heel graag voor. Onlangs had ze ook weer voorgelezen aan Emiel. Nadat hij in bed was gestopt, begon Robin (de vader van Emiel) over zwaartekracht en hoe fascinerend het is dat zoiets kon bestaan, zonder dat mensen het wisten. Voordat Isaac Newton een appel zag vallen en daarmee vaststelde dat de universele zwaartekracht moest bestaan, bestond de zwaartekracht natuurlijk ook al, alleen stond niemand erbij stil waarom wij niet van de aarde vielen. Dat is een beetje zoals een andere taal leren. Je weet natuurlijk wel dat er andere talen zijn, maar pas als je ook kunt praten met die andere mensen merk je wat voor meerwaarde het is om in Spanje bij een glaasje tinto de verano te kunnen buurten met de ober. Sinds kort ben ik weer begonnen met schaakles geven. Nu geef ik één keer per week les op een basisschool. Uiteraard doe ik dat om de toekomstige generaties mee vorm te geven en hoop ik dat ik met mijn lessen bijdraag aan toekomstige wereldvrede. Maar het is ook wel gewoon leuk als die bengels braaf luisteren en “Meester Martien” zeggen. Zoals u misschien weet is het bij schaken de bedoeling om de koning schaakmat te zetten. Dat doe je aan de hand van schaakstukken zoals de toren, het paard en de loper. Bij een vorige schaakles zei een meisje op een gegeven dat ze met haar ‘schuiner’ de koning schaak had gezet. Ze bedoelde eigenlijk de loper. De loper mag alleen maar schuin bewegen, vandaar zei ze de schuiner. Schaken is eigenlijk net zoals zwaartekracht, leren lezen en een andere taal spreken. Pas als je het spel kent, weet je hoeveel vreugde je eruit kunt halen. Een bijkomend voordeel van schaken is dat je het met iedereen kunt spelen waar ook ter wereld. Zelfs op het hoogtepunt van de Koude Oorlog werd er geschaakt tussen een grootmeester uit Amerika en een grootmeester uit Rusland. Misschien als Poetin, Zelensky en Trump zouden schaken, zou het allemaal wat sneller vrede zijn. Ook al is dat misschien wat optimistisch. Maar tot de vrede uitbreekt in Oekraïne dragen Axelle en ik ons steentje bij door de toekomstige generaties wat bij te brengen.