Binnenland·Fiscaal up to date·24 aug 2022

AOV-uitkering slachtoffer brand Volendam belast in box 1 - Fiscaal up to date

X was een van de slachtoffers van de nieuwjaarsbrand in Volendam op 1 januari 2001. In de jaren na de nieuwjaarsbrand ontvingen slachtoffers van deze brand, waaronder X, een uitkering uit een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Bij een aantal van hen werd de uitkering op grond van het besluit van de staatssecretaris van 11 februari 2003 niet tot hun belastbaar inkomen uit werk en woning gerekend. Ook bij X was dat het geval. Vanaf 1 april 2001 exploiteerde X een eenmanszaak. Zijn werkzaamheden bestonden onder meer uit stukadoren, schilderen en afwerking van vloeren en wanden. In verband daarmee sloot X in 2006 een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) af bij schadeverzekeringsmaatschappij NV A. De premies bracht X in aftrek. In november 2009 meldde X zich arbeidsongeschikt. Vanaf 2010 ontving hij periodieke uitkeringen van NV A, die hij tot en met 2014 verantwoordde als inkomen uit werk en woning in box 1. In oktober 2015 sloten X en NV A een beëindigingsovereenkomst. NV A betaalde eenmalig € 300.000 aan X en de AOV werd beëindigd. In zijn op 21 april 2016 ingediende aangifte IB 2015 gaf X de eenmalige uitkering van NV A van € 300.000 en de periodieke uitkeringen van 1 januari tot en met 30 september 2015 van € 29.917 niet aan in box 1. In een brief van 22 juli 2016 vroeg hij de inspecteur om een expliciete standpuntbepaling over de belastbaarheid van de uitkering door NV A en wees daarbij op de speciale fiscale regeling voor slachtoffers van de Nieuwjaarsbrand. De inspecteur antwoordde dat de uitkering was belast in box 1. De vrijstelling op grond van het besluit van 11 februari 2003 gold niet voor de uitkering die X van NV A had ontvangen. De inspecteur rekende het bedrag van € 329.917 tot het inkomen van X uit werk en woning. Rechtbank Noord-Holland was het daarmee eens, waarna X in hoger beroep ging. Hof Amsterdam besliste net als de Rechtbank dat de uitkeringen van NV A niet onder de in het besluit van 11 februari 2003 opgenomen vrijstelling van heffing in box 1 vielen. Uit het besluit volgde onmiskenbaar dat een arbeidsongeschiktheidsuitkering als die van NV A daar niet onder viel. Hierin werd immers alleen verwezen naar uitkeringen die op grond van een aantal specifieke financiële regelingen voor de slachtoffers van de nieuwjaarsbrand waren gedaan. Het Hof was het met de Rechtbank eens dat X niet aannemelijk had gemaakt dat dit geval gelijk was of vergelijkbaar met de gevallen genoemd in het besluit. De in het besluit genoemde uitkeringen op grond van de Regeling Tegemoetkoming in schade in verband met functionele invaliditeit, waren anders dan de uitkering door NV A, niet bedoeld ter compensatie van derving van inkomsten en ook niet gerelateerd aan een bron van inkomsten, maar bedoeld om de slachtoffers van de brand de mogelijkheid te geven de draad van het leven weer op te pakken en hun toekomst zelf vorm te geven. Daarnaast waren ten aanzien van deze regeling, in tegenstelling tot de arbeidsongeschiktheidsverzekering van X geen premies betaald dan wel in aftrek gebracht. Het Hof was het ook met de Rechtbank eens dat niet aannemelijk was geworden dat de Belastingdienst begunstigend beleid had gevoerd of dat een vermoeden van een dergelijk beleid gerechtvaardigd was, waaraan X op grond van de meerderheidsregel rechten zou hebben kunnen ontlenen. Uit een (niet gepubliceerde, -red.) uitspraak van Hof Amsterdam van 16 januari 2013 volgde dat bij vier slachtoffers van de nieuwjaarsbrand die een uitkering uit een arbeidsongeschiktheidsverzekering hadden ontvangen, de juiste wetstoepassing achterwege was gebleven, terwijl die bij zes andere slachtoffers wel tot het inkomen uit werk en woning was gerekend. Dit bracht mee dat de meerderheidsregel niet was geschonden. Daar deed niet aan af dat bij twee slachtoffers alsnog – na een procedure – belastingheffing over de uitkering van de arbeidsongeschiktheidsverzekering achterwege was gebleven, omdat deze belastingplichtigen een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel konden doen. Het Hof verklaarde het hoger beroep van X ongegrond.