Algemeen·NRC·28 sep 2023

Zeker in het werk van Carver is een glimp ambigu

Wat is een kort verhaal? In een van de essays die als extraatje zijn toegevoegd aan zijn overzichtsbundel Een kleine weldaad haalt de Amerikaanse dichter en schrijver Raymond Carver (1938-1988) de Britse literatuurcriticus V.S. Pritchett aan. Die definieerde een kort verhaal als ‘iets waarvan uit een ooghoek, in het voorbijgaan, een glimp wordt opgevangen’. ‘Eerst de glimp’, schrijft Carver. ‘Dan de tot leven gewekte glimp, getransformeerd tot iets wat licht werpt op het moment en het heel misschien onwrikbaar in het bewustzijn van de lezer fixeert.’ Met een beetje geluk overpeins je zo’n verhaal even in stilte, zegt Carver, het hart of het verstand ietsje uit de nulstand verschoven. ‘Als onze ademhaling dan weer rustig en regelmatig is, hervinden we ons, schrijver zo goed als lezer, staan op, ‘uit warm bloed en zenuwen geschapen’, zoals een personage van Tsjechov het stelt, ‘en gaan over tot de orde van de dag, ofwel het leven.’