Algemeen·NRC·5 jan 2023

Wat te doen met een vergeelde wereld?

Het schilderij Susanna en de oudsten (1610) van Artemisia Gentileschi kreeg in 1998 een bijzondere restauratie toen Kathleen Gilje het werk onder handen nam. Ze restaureerde niet alleen, maar voegde ook een onderlaag toe die alleen met röntgenonderzoek is te zien. In die onderlaag zie je wat er daadwerkelijk met Gentileschi gebeurde toen ze verkracht werd door haar leermeester Agostino Tassi. Gentileschi maakte werken waarin ze de overeenkomst voelde met de bijbelse Susanna: verkracht door mannen en getuigenverklaringen die de doorslag moesten geven. Gentileschi zei dat ze zich met een mes had willen verdedigen. Giljes ‘onderschilderij’ toont de zich verwerende en schreeuwende Gentileschi, waar Gentileschi zelf alleen het bijbelse tafereel afbeeldde.