Algemeen·NRC·27 dec 2024

Vuurwerktraditie

Tijdens de eerste Oud en Nieuw in Nederland die ik me herinner, was ik een jaar of zeven. Wij woonden hier nog maar net als vluchtelingen van een dictatuur. Oud en Nieuw vierden we in de Pijp in Amsterdam in het huis dat oma en opa, blijkt nu, hadden gepikt van hardwerkende Nederlanders. Na het eten stonden we buiten, overal ging vuurwerk af. De volwassenen in ons gezelschap waren verrast. Die dachten dat vuurwerk afsteken rond de jaarwisseling iets typisch Uruguayaans was. Ik kan niet verklaren hoe dat kon. Ze moesten allemaal genoeg films en boeken tot zich hebben genomen waarin andere culturen voorkwamen die Oud en Nieuw met vuurwerk vierden. Buskruit werd door Chinezen uitgevonden. Niet door Uruguayanen. Mijn opa was bovendien scheikundige. Hij had kunnen weten dat Nederland ook vuurwerk had. Daarnaast wordt in de dagen voor de jaarwisseling regelmatig vuurwerk afgestoken. Hoe konden ze denken dat in Nederland niets aan ‘ fuegos artificiale s’ zou worden gedaan? Klokslag twaalf waren we allemaal verbijsterd tot die verbijstering, zoals ze meestal doet, ruimte maakte voor teleurstelling. Wij hadden geen vuurwerk. Nog geen sterretjes. Opa rommelde in de keuken en kwam terug met aluminiumsponzen. Die bond hij vast aan stukken touw. Hij bracht zijn aansteker naar de spons. Zodra die vlam vatte, moest ik zo hard mogelijk dat touw rondslingeren. Brandende vonkenregens zwierden door de lucht. Aluminiumsponzen werden kometen. Hadden we toch vuurwerk.