Algemeen·NRC·9 aug 2024

Ver voor Tinder wist Henry VIII al: het portret is een onbetrouwbaar houvast op de huwelijksmarkt

In de 16de eeuw bestond de fotografie nog niet, en toch hangen er zes fotoportretten van middeleeuwse vrouwen met dagdromende ogen. Ze voelen vreemd en ver, maar ook ‘echt’, want fotografie suggereert nu eenmaal de werkelijkheid. De Japanse fotograaf Hiroshi Sugimoto fotografeerde ze bij Madame Tussauds en presenteert ze als zes legoblokjes. Ze horen bij elkaar, ze wachten op de koppelende klik om samen één te worden. Die klik kwam van Henry VIII, koning van Engeland van 1509 tot 1547. Met Sugimoto’s mensgrote portretten trapt de National Portrait Gallery een indrukwekkende tentoonstelling af rond zijn zes vrouwen. Een brutale zet, want het Londense wassenbeeldenmuseum modelleerde de koninginnen zoals ze eeuwenlang figureren op postzegels en serviesgoed, op tassen en theedoeken. Daar deed Sugimoto een schepje bovenop. Op zijn foto’s zijn ze mummies, gebalsemd door de tijd.