Algemeen·NRC·25 mei 2023

Toon de mens een gat en hij ziet er een betekenis in

Wat zich boven (vogel, vliegtuig) of voor ons (een roman, een hert aan de bosrand) bevindt, daar missen we niet graag iets van, en we schakelen meteen de opticien in zodra de blik erop niet langer scherp is. Maar waarom staan we over het algemeen zo veel onverschilliger tegenover wat er ónder ons is, aardinwaarts? Waarom graven we niet, waarom dalen we niet af? Dat Atte Jongstra (1956) alleen staat in deze zogeheten ‘gatomanie’, oftewel de fascinatie voor openingen in de aarde, dat is misschien een beetje overdreven, maar heel veel lotgenoten zal hij niet hebben. In het verlengde van zijn roman Diepte (2013) is er nu Hemelwortels , een essaybundel met als startpunt dat gat, die kloof of spelonk in de aardkorst.