Algemeen·NRC·16 mei 2025

Soft power, waar Europa groot in kan zijn

In The Right Stuff , een Amerikaanse film uit 1983 over de eerste Amerikaanse astronauten, zit een geweldige passage die doet denken aan de huidige wedloop tussen Europese universiteiten om de beste Amerikaanse wetenschappers binnen te hengelen. In die scène bespreken president Dwight Eisenhower en senator Lyndon B. Johnson de ups en downs van de koortsige, eerste ruimtevaarttests van kort na de Tweede Wereldoorlog. Ze vrezen dat de Sovjets al verder zijn dan zij. Die hebben namelijk net, geholpen door nazi-wetenschappers die na de verovering van Berlijn onder dwang in de Sovjet-Unie aan het werk zijn gezet, de eerste Spoetnik de ruimte in gestuurd. „ How the hell did they ever get ahead of us? ”, buldert Johnson, terwijl zijn medewerkers vergeefs zoeken naar een stopcontact om de overheadprojector aan te sluiten. Maar de projectleider stelt Johnson gerust, verwijzend naar het feit dat de knapste Duitse koppen al naar Amerika waren gevlucht vóór de Russen in Berlijn aankwamen: „ Our Germans are better than their Germans. ”