Algemeen·NRC·26 sep 2025

Oekraïne wil kerk opheffen ‘ter bescherming van de democratie’

Dat voert terug op het tijdperk van Stalin. Wie toen priester wilde worden, moest goedkeuring krijgen van de NKVD, de veiligheidsdienst van de Sovjet-Unie. Zo werd iemand informant. „Stalin begreep dat de kerk een instrument vormde om het bewustzijn en het gedrag van de mensen te controleren”, zegt directeur Petro Boerkovsky van de denktank Democratische initiatieven in Kyiv. „Binnen hun gemeenschap konden priesters elke vorm van oppositie, onenigheid of ondermijning van het regime opsporen.” Huidig patriarch Kirill was in de communistische tijd spion in Zwitserland. Nog steeds kan hij niet onafhankelijk worden genoemd: „Patriarch Kirill legitimeert Poetin en diens oorlog. In ruil voor onvoorwaardelijke loyaliteit krijgt de kerk privileges en financiële steun”, schrijft Tolstoj.