Algemeen·NRC·15 dec 2022

Maxim Osipov roept de Sovjet-generatie ter verantwoording voor haar laffe, verraderlijke gedrag

Het klinkt als de aanloop naar een smakelijke anekdote. Dat er ondanks die lichtheid veel meer aan de hand is, besef je als drie alinea’s verder over de hoofdpersoon Aljosja, een 24-jarige Rus die in 1989 met zijn vriendin Sjoera vakantie viert in de Verenigde Staten, terloops wordt verteld dat hij na de middelbare school als half-Jood niet werd toegelaten tot de befaamde Faculteit Wiskunde en Mechanica van de Moskouse Staatsuniversiteit. Wel mocht hij naar de veel minder prestigieuze Goebkin Hogeschool voor Olie- en Gaswinning, waar hij opgeleid werd tot programmeur. Met zo’n achteloze mededeling confronteert Osipov je subtiel met het venijnige Sovjet-antisemitisme (in de Sovjet-Unie stond in je paspoort je etnische afkomst), dat er in de jaren negentig toe leidde dat zo’n miljoen Joden Rusland verlieten om hun geluk in het Westen te beproeven.