Algemeen·NRC·2 feb 2023

Kan je ook een roman schrijven waarin echt álles is verzonnen?

Er komt van alles bij elkaar in een roman, maar vaak komen belangrijke verhalende elementen voort uit ervaringen, impressies of anekdotes die de schrijver ooit bereikten. Dat heeft niet zoveel met ‘waargebeurd’ te maken, maar met het resultaat van te allen tijden aandachtig opletten en later, al dan niet vervormd, te gebruiken. Maar Melville kende de zee, zoals Grunberg iemand gekend moet hebben die hij de centrale plek in Tirza kon toebedelen. Van zo’n ‘anekdotisch’ romanstartschot is, of ik moet me flink vergissen, toch geen sprake in De waterstandbeelden , een vroege, nu voor het eerst vertaalde novelle van het Zwitsers-Italiaanse fenomeen Fleur Jaeggy (1940).