Algemeen·NRC·29 dec 2023

Identiteit is een vloek geworden die verzoening in Israël in de weg staat

Velen hopen ongetwijfeld dat in 2024 de oorlogen in Oekraïne en Gaza ophouden. Voor Oekraïne heb ik geen recept, of het moet de oorlogsroman Leven en lot (1959) van de Russische schrijver Vasili Grossman zijn. Maar in dat epos is het leger van Stalin aan de winnende hand. En daaraan heeft niemand in het Westen behoefte, nu diens opvolger Vladimir Poetin lijkt te profiteren van het uitblijven van westerse militaire hulp aan Oekraïne, en dat land mogelijk op een nederlaag afstevent. Maar voor Israël en de Gaza is er een redmiddel dat alle Israëliërs en Palestijnen zouden moeten lezen om van hun onderlinge haatgevoelens te worden bevrijd: de roman De tunnel van de Israëlische schrijver en vredesactivist A.B. Yehoshua (1936-2022).