Algemeen·NRC·28 mrt 2024

Hoe Tuinwijk-Zuid in Haarlem géén ruïne werd maar opbloeide

Tuinwijk-Zuid in Haarlem is ‘een tuinstad naar Engels idee’, zo valt te lezen op het bruine ANWB-bord dat op een muur is geschroefd in het woonwijkje uit 1922 bij het Spaarne. Ruim een eeuw geleden had Han van Loghem, de architect van Tuinwijk-Zuid inderdaad hoge verwachtingen van de tuinstad die werd gepropageerd door de invloedrijke Garden City Movement . Met Ebenezer Howard, auteur van het boek Garden Cities of To-morrow (1902) en grondlegger van de tuinstadbeweging, vond Van Loghem dat gezinnen in grondgebonden woningen met tuinen moesten wonen. Etagewoningen, waarmee in de decennia voor en na 1900 de nieuwe woonwijken in de grote Nederlandse steden waren volgezet, noemde hij „een der onmenschwaardigste woningvormen die ooit bedacht zijn”. Op elkaar gestapelde woningen vond hij slechts geschikt voor „ongehuwden en ouden van dagen”. „In de nieuwe steden zal het geheele huis voor een gezin reegel zijn, daar slechts dan de kinderen in de natuur kunnen opgroeien”, voorspelde Van Loghem in 1920 in artikelen over het ‘woningvraagstuk’. „De hei, de duinen en de bosschen, ze liggen gereed om er de nieuwe tuinsteden te scheppen.”