Algemeen·NRC·4 mei 2023

Een tedere verteller: hoe het schrijverschap van Olga Tokarczuk mooi verbonden is met haar ‘ecofilosofie’

De eerste foto die Olga Tokarczuk (1962) zich kon herinneren was een zwart-witfoto van haar moeder bij een oude radio. Als klein meisje geloofde de Poolse schrijfster dat haar moeder haar kon vinden door aan een van de knoppen van de radio te draaien. ‘Als een gevoelige radar penetreerde zij de oneindige ruimte van de kosmos, om erachter te komen wanneer en waarvandaan ik zou komen’, schrijft ze in De tedere verteller , een essaybundel die ze samenstelde tijdens de lockdown, waarin ook eerdere essays en lezingen zijn opgenomen. De kleine Olga was ervan overtuigd dat haar moeder zo, enigszins afwezig en een beetje treurig, in de tijd keek. Maar waarom was ze toen verdrietig? Haar moeder antwoordde dat het kwam omdat Olga toen nog niet geboren was en ze haar toen al miste. Een mysterieus antwoord. ‘Hoe kun je mij missen als ik er nog niet ben?’ Haar moeder legde uit dat het ook omgekeerd kan zijn. ‘Als je iemand mist, is die er al.’