Algemeen·NRC·5 mei 2022

De wereld was blind voor de nazi’s

Soms ontdek ik een vergeten schrijver die zo in het rijtje Elias Canetti, Alfred Döblin, Joseph Roth, Irmgard Keun en Vladimir Nabokov past. Hun beste boeken spelen zich af in het Duitsland en Oostenrijk van het interbellum en laten je de onderhuidse dreiging van het opkomend nationaal-socialisme voelen. Die schrijvers waren de reporters van hun tijd en voorspelden als geen ander wat er stond te gebeuren. Aan dat rijtje kan nu de naam van de Oostenrijkse Maria Lazar (1895-1948) worden toegevoegd. Haar in 1934 voltooide en onlangs vertaalde roman Leven verboden! ( Leben verboten! ) is een aanwinst voor fans van de in 2020 herontdekte Gabriele Tergit (van de roman Effingers ). Net als zij zet Lazar het Berlijn van het interbellum op een swingende manier neer, met montage-achtige scènes, speelse dialogen en intrigerende introspecties van de hoofdpersonen, die het verhaal tot een lugubere slapstick maken.