Algemeen·NRC·6 okt 2022

De vrolijke spotprenten van Jantje waren een tegengif tegen de Hollandse fatsoensrakkerij

Vrouwen wordt de rok gemeten („Te kort!”), een agent verbiedt een stelletje in de duinen te liggen („Liggen is verboden.”), overal aan het strand staan bordjes zoals ‘Pootjes baden verboden’, en ‘Muziek maken verboden.’ De ‘Volksbond tegen Vroolijkheid’ biedt ‘Alle soorten water’ als drankjes te koop aan (geen alcohol en tabak). En in zee moeten jongens en meisjes gescheiden in kuise badpakken zwemmen. Zie daar het ‘Strandvermaak in de Hollandsche Tuchtbadplaats’ zoals de tekenaar Jantje die in pseudo-kinderlijke stijl tekende in zijn spotprent in De Groene Amsterdammer uit 1926. Hij hekelde daarin de fatsoensrakkerij van organisaties als de Tucht-Unie en Voor Eer en Deugd, die een eeuw geleden in Nederland droomden van een zedenpolitie zoals ze die nu in Iran hebben.