Algemeen·NRC·17 nov 2022

De laatste cultuur-Europeaan die de schatkamers van de kennis ontgrendelde

Het boek van alle boeken , de laatste Calasso uit een tiendelige reeks is voorbeeldig vertaald door Els van der Pluijm. De schrijver stierf in 2021, maar bij leven vertrouwde hij zijn Nederlandse vertalingen enkel aan van der Pluijm toe. Bij schrijvers, zeker bij essayisten wordt wel gesproken van een ‘grote greep’: Calasso is zo’n onbeschroomd grote grijper, die de fundamenten van de Europese beschaving vanzelfsprekend doorrijgt met tradities van buiten Europa. De titel Het boek van alle boeken verwijst naar de Tenach; de oertekst van het monotheïsme. Calasso laat in zijn boek meteen ook de moderne kritiek horen van iemand als Sigmund Freud, die de Joodse aard van Mozes betwistte (hij zou een Egyptenaar zijn geweest) en daarmee ook de uniciteit van de Joden op het spel zette.