Direct naar de inhoud

woensdag 21 oktober 2026

Onderwerp

Limesjaar

39 nieuwsberichten over Limesjaar.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Na het vertrek

Een kleine twee millennia na het vertrek van het Romeinse leger worden zowel delen van de handelsnederzetting als het castellum zelf opgegraven. Jammer genoeg gaat het hierbij niet om een heel groot netjes afgezet terrein waar de archeologen op hun gemak...

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Na de Bataafse Opstand

Voordat de Bataafse Opstand uitbreekt is het geen enkel probleem om castella, zoals het grensfort Albaniana, en castra, zoals Noviomagus, te bemannen met lokale rekruten. Tijdens de Bataafse Opstand blijkt echter dat het de in het Romeinse leger getrainde...

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Legioenen

De totstandkoming van een Romeins beroepsleger ging geleidelijk en is pas voltooid tijdens het bewind van de eerste keizer Augustus rond het begin van onze jaartelling. Het leger heeft op haar hoogtepunt een omvang van ongeveer 300.000 man.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Visserij

Tijdens archeologische opgravingen waar tijdsdruk op staat, is het vinden van visbotjes niet echt een prioriteit. Bij de Alphense vondsten horen dan ook slechts twee geraamten van vissen. Dat het daarbij om voedsel gaat, is duidelijk: de koppen ontbreken.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Schoenen

In het Alphense fort Albaniana zijn resten van schoenen uit de tweede helft van de eerste eeuw aangetroffen, waarschijnlijk van na de Bataafse Opstand (69-70). Het gaat om een aantal zolen met spijkers. Vier ervan zijn min of meer compleet, van vijf andere...

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Metaalwerk

Tussen de gevonden metalen voorwerpen zijn veel onderdelen herkenbaar. Naast munten zijn dat huishoudelijke zaken, zoals pannen en vaatwerk, meubilair en werktuigen. Maar vooral zijn er onderdelen van pantsers, wapens en andere uitrustingsstukken aangetroffen.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Weg langs de Limes

De Limesweg tussen de castella Fletione (Vechten) en Lugdunum (Katwijk) loopt over de zuidelijke oeverwal van de Oude Rijn van het hoger gelegen binnenland naar de kuststrook. Tussen Laurium (Woerden) en Albaniana (Alphen aan den Rijn) loopt het...

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Werktuigen

Het weer is niet altijd even prettig hier in het hoge noorden van het Romeinse Rijk. Zoals de Romeinse schrijver Tacitus het stelde: 'Het terrein is er woest. Het klimaat ruw. Het leven en landschap somber. Hier kom je alleen indien het je vaderland is.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Wilde eend

De jacht is in de buurt van de kazernes, castra en castella, een goede mogelijkheid om variatie op het menu aan te brengen. Jagen valt echter niet onder de normale dagelijkse taken en bezigheden van een legionair. Wel kunnen zij in hun vrije tijd op jacht...

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Goden en godinnen

Tussen de vondsten in het Romeinse castellum Albaniana zijn ook aanwijzingen voor godsdiensten en daarmee samenhangende rituelen aangetroffen. Een interessante vondst is een deel van een stenen wij-altaar voor de god Mythras.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Vierkeizerjaar

Het is de gouverneur van Gallia Lugdunensis (Lyon) die een opstand begint. Hij wordt gesteund door een flink leger en door de Gallische gouverneur Galba. Al snel sluiten mannen als de Spaanse gouverneur Otho zich aan. Binnen de kortste keren begint de...

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Potten en pannen

De rantsoenen bestaan uit graan, vlees, kaas, zure wijn, groenten en peulvruchten. De soldaten, die met acht mannen hun verblijf delen, krijgen per eenheid hun rantsoen uitgereikt. Zij kunnen van hun soldij echter in de handelsnederzetting het een en ander...

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Fabrica

Het cohort in het eerste Alphense fort Albaniana is een wereld op zich. De haven, oftewel de lange kade, hoort bij het fort en is binnen een jaar na de omwalling aangelegd. Het is een komen en gaan van vrachtschepen en van voorbijvarende marineschepen van...

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Overstromingen

De Romeinse verkenners hebben de locatie van het nieuw te bouwen castellum met zorg uitgekozen. Daarbij was echter niet het welzijn van de manschappen een criterium, maar de doelstelling. Anders was vast gekozen voor een hoger gelezen vlakte die een paar...

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Rantsoenen

Legionairs eten normaal gesproken twee maaltijden per dag. Een ochtendmaaltijd en een avondmaaltijd. Die moeten ze zelf bereiden, want er is niet zoiets als een kantine of een grote gezamenlijke keuken. Dat geldt zowel voor castella als voor veldkampen.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Munten

In 2001-2002 zijn in Albaniana 83 munten gevonden geslagen voordat het Romeinse leger het Alphense castellum heeft gebouwd en die dus lang in omloop zijn. Uit de periode van de Republiek (voor 31 voor Chr.) zijn zelfs 17 zilveren denarii gevonden.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Handelsnederzetting

De nederzetting rond het castellum Albaniana voorziet in veel behoeften van de legionairs. De bewoners hebben werkplaatsen en winkels. Er is een mix van ambachtelijke waar, aangevoerde goederen, voedsel en horeca te vinden.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Fibula

In de Romeinse periode zijn er nog geen ritssluitingen, die worden pas in de negentiende eeuw uitgevonden. Een knoop met knoopsgat is ook nog niet bekend, de houtje-touwtje constructie wordt trouwens wel gebruikt. Klittenband is zo modern, dat is er...

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Keizers van Rome

Ondanks de degelijke onderbouwing leest Keizers van Rome als een eerste-eeuws romantisch drama vergeven van de roddel en achterklap. De voor het Alphense Albaniana interessante keizers in dit boek zijn Caligula, Claudius en Vespasianus.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Baksteen

De introductie van baksteen in het Alphense castellum was ergens in de tweede helft van de eerste eeuw. Het eerste fort uit 41 na Chr. was houtbouw, daarna werd ook wel in steen gebouwd. Desondanks was er weinig steenbouw in Albaniana.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Zadel

Als wij moderne mensen aan de cavalerie denken, of aan de bereden politie, dan zien we direct een groot stevig paard op ons netvlies waaraan de ruiter bijkans ondergeschikt is. Althans een stuk minder imposant dan het enorme paard.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Spiegel

Narcissus is vooral bekend, omdat de Romeinse schrijver Ovidius zijn verhaal opnam in de Metamorfosen. De Griekse Narcissus werd verliefd op zijn eigen spiegelbeeld in kristalhelder water. Hij probeerde zichzelf te kussen, maar dat ging uiteraard niet.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Badcultuur

In het Romeinse badhuis langs de weg naar de zuidelijke poort van het castellum Albaniana namen de soldaten een bad. Ook de bewoners rond het castellum konden hier gebruik van maken, het badhuis stond buiten de omwalling.

BinnenlandAlphens.nl

ROMEINEN Mansio

Een mansio is een Romeinse herberg die reizigers onderdak biedt. Niet zomaar iedere reiziger trouwens. In principe is een mansio bestemd voor de postbestellers van de oudheid die hier hun paarden wisselen, gebruik maken van een verversing en overnachten.